Godziny ponadwymiarowe nauczycieli to dodatkowo płatne godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, przydzielone powyżej obowiązkowego pensum. Są to więc godziny przydzielone „na stałe” nauczycielowi pełnozatrudnionemu w danym roku szkolnym, a ich liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin. Przydzielone w takim wymiarze godziny nauczyciel realizuje obowiązkowo.
Można przydzielić nauczycielowi większą liczbę godzin ponadwymiarowych, jednak muszą zostać spełnione dwa warunki: nauczyciel musi wyrazić na to zgodę i liczba takich godzin nie może przekroczyć 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin.

Przykład 1
Nauczycielowi w szkole podstawowej dyrektor przydzielił 18 godzin języka polskiego i 2 godziny przyrody. W sumie nauczyciel został zobowiązany do realizowania 20 godzin zajęć dydaktycznych w tygodniu. Liczba ta nie przekracza 1/4 z 18 godzin pensum, więc nie jest wymagana zgoda nauczyciela.

Przykład 2
Nauczycielowi w gimnazjum dyrektor przydzielił 14 godzin fizyki i 13 godzin chemii. W sumie stanowi to 1,5 pensum nauczyciela. W tym przypadku dyrektor musi uzyskać od nauczyciela zgodę na zatrudnienie powyżej 1 i 1/4 pensum.

Należy pamiętać o przypadkach, w których nauczycielowi nie można w ogóle przydzielić godzin ponadwymiarowych bez jego zgody. Zgoda na zatrudnienie w godzinach ponadwymiarowych, bez względu na ich liczbę, wymagana jest od:

• kobiety w ciąży,
• osoby wychowującej dziecko do lat 4,
• nauczyciela w trakcie odbywania stażu.

Obok godzin ponadwymiarowych przydzielanych nauczycielom na początku roku szkolnego występują godziny doraźnych zastępstw. Są to również płatne godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych realizowanych za nieobecnego nauczyciela. Sformułowanie „doraźne zastępstwo” oznacza, że nieobecność powinna być krótka, incydentalna. W przypadku dłuższej nieobecności nauczyciela należy godziny te czasowo przydzielić innym nauczycielom jako godziny ponadwymiarowe bądź zatrudnić innego nauczyciela na zastępstwo.

Godziny ponadwymiarowe przydzielane są nauczycielom zgodnie z posiadaną przez nich specjalnością (godziny zajęć matematyki otrzymuje matematyk), natomiast doraźne zastępstwa mogą być realizowane przez nauczycieli różnych specjalności, gdyż ich celem jest przede wszystkim zapewnienie opieki uczniom podczas pobytu w szkole.

Sposób rozliczania godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw oraz obliczania wynagrodzenia za te godziny zawierają regulaminy uchwalane przez organy prowadzące.
 

• Regulamin rozliczania czasu pracy nauczycieli w placówce nieferyjnej

  

  Data: 2012/01/06

• Wzór zgody na podwyższenie pensum

  

  Data: 2011/08/10

• Aneks do aktu mianowania/umowy o pracę

  

  Data: 2012/01/24

• Zgoda na przydzielenie godzin ponadwymiarowych

  

  Data: 2012/01/24